اتصالات در پایپینگ (بخش دوم)

آشنایی با اتصالاتی که در سیستم لوله کشی صنعتی از آنها استفاده می شود (بخش دوم)، در مقاله قبل اتصالاتی وظیفه تغییر جهت جریان را به عهده داشتند بررسی شدند. در این مقاله قصد داریم به بررسی اتصالاتی که وظیفه تغییر قطر، انشعاب گیری و آبندی را دارند بپردازیم.

اتصالات پایپینگ (Fitting)

اتصالاتی که تغییر قطر (Changing Diameter) ایجاد می کنند

دومین دسته از اتصالات پایپینگ که با آن آشنا می شویم اتصالاتی هستند که وظیفه تغییر قطر (Changing Diameter) در سیستم لوله کشی را به عهده دارند. در طراحی لوله کشی صنعتی حتما با شرایطی مواجه می شوید که باید یک لوله به تجهیز یا لوله با سایز بزرگتر یا کوچکتر متصل شود. در این شرایط از این اتصالات استفاده می شود. از جمله مهمترین این دست از اتصالات می توان به کاهنده (Reducer) و Swage اشاره کرد.

کاهنده (Reducer)

کاهنده (Reducer) اصلی ترین اتصالات پایپینگ است که وظیفه آن، تغییر قطر در سیستم پایپینگ است. کاهنده ها از لحاظ ظاهری و عملکردی به دو دسته زیر تقسیم می شوند.

  1. کاهنده هم مرکز (Concentric)
  2. کاهنده غیر هم مرکز (Eccentric)

کاهنده هم مرکز دارای قطر کوچک و بزرگتر هم مرکز و همراستا است. یکی از مهمترین کاربردهای کاهنده هم مرکز، استفاده در مسیر دهش (Discharge) پمپ است. 

در کاهنده غیر هم مرکز، مراکز قطر کوچک و بزرگ در یک راستا نیستند و دارای Offset است. کاهنده غیر هم مرکز از لحاظ اجرایی به دو دسته بالا تخت (Top Flat) و پایین تخت (Bottom Flat) تقسیم می شوند. Swage در واقع همان کاهنده است. به کاهنده های زیر 2 اینچ Swage می گویند.

اتصالات پایپینگ برای انشعاب گیری (Make Branch)

در سیستم لوله کشی لوله های اصلی (Header) و فرعی (Branch) وجود دارد. لوله های فرعی وظیفه انتقال سیال از لوله اصلی (اصطلاحا عمل تغذیه) یا انتقال سیال به لوله اصلی (اصطلاحا عمل تخلیه) را به عهده دارند. به لوله های فرعی، انشعاب می گویند. یکی از اتصالات پایپینگ انشعاب گیری است.

روش های انشعاب گیری به 3 دسته زیر تقسیم می شود.

  1. سه راهی (TEE)
  2. O-let یا Out-let
  3. اتصال بین دو لوله (Pipe to Pipe)

سه راهی (TEE)

سه راهی ها اولویت اصلی یک مهندس پایپینگ برای انشعاب گیری هستند. این قطعه به لوله اصلی (Header) وصل شده و یک انشعاب با سایز پایین تر می دهد. 

سه راهی ها به 2 دسته تقسیم می شوند.

  • سه راهی معادل (Equal TEE)
  • سه راهی کاهنده (Reduce TEE)

O-let

دومین اولویت برای انشعاب گیری، اتصال O-let است که با توجه به سایز آن، نوع اتصال متفاوت است. اتصال O-let به لوله اصلی از نوع جوشی (Butt Weld) و قسمت انشعاب برای سایز بالای 2 اینج BW و برای سایز پایینتر از 2 SW یا TRD است.

اتصال بین دو لوله (Pipe to Pipe)

در این روش دو لوله مستقیما به هم بدون وجود قطعه ای دیگر، متصل می شوند. اتصال مستقیم بین دو لوله یا Pipe to Pipe از لحاظ استحکام ضعیف ترین نوع انشعاب گیری است. این نوع اتصال در صورت نیاز توسط پد تقویتی کمکی (Reinforcement Pad) تقویت می شود. چهار راهی یا (Cross) و سه راهی زاویه دار از دیگر اتصالات پایپینگ هستند.

اتصالات پایپینگ آب بند دائم (Permanent Sealing)

آخرین دسته از اتصالات پایپینگ آب بند های دائم هستند. پرکاربرد ترین نوع این اتصالات پایپینگ درپوش (Cap) است. درپوش ها برای بستن لوله ها (معمولا در انتهای خط اصلی یا انشعاب) استفاده می شوند.